02.02.2011

IFFR IG - Morgen gaat de pocketeditie van het IFFR Groningen in ForumImages van start met de Drei, nieuwe Tom Tykwer. Vier dagen lang staan de Groninger bioscopen in het teken van het festival - met naast film ook veel muziek, debatten en de jaarlijkse filmquiz. Zaterdag 4 februari staat Anneke op het programma van Hadassah's talkshow (ForumImages, 21:15, Zaal 2) met een gesproken column over de film Poetry van de Zuid-Koreaanse regisseur Lee Chang-Dong.

VERGEET-MIJ-MAAR - Ik heb altijd aanleg gehad om een dichter te worden. Ik hou van bloemen en zeg vaak vreemde dingen, antwoordt mevrouw Yang als de mensen haar vragen waarom ze een poeziecursus volgt. Toch gaat het schrijven haar niet makkelijk af. De leraar kan nog zo zeggen dat je goed moet kijken, alsof je alles voor het eerst ziet; dat als het potlood scherp is en het vel leeg jij je vol voelt: mevrouw Yang vindt de woorden niet. De woorden laten haar in de steek. Niet alleen omdat ze Alzheimer heeft. Ook omdat datgene wat ze het liefst op wil schrijven pijnlijk is. Misschien is vergeten lang zo'n straf nog niet.

De twee uur en een kwartier durende film Poetry van Lee Chang-Dong is geschoten in verschoten polaroidkleuren die een nabij verleden suggereren. Toch speelt de film wel degelijk in een hedendaags Zuid-Korea, waar tot en met de bejaarden aan toe iedereen met mobiele telefoons rondloopt en drukke tweebaanswegen dwars over oude rivieren liggen. Traag stromende rivieren die in Chang-Dongs universum het geheugen van de Zuid-Koreanen verbeelden. Er drijft van alles in mee: riet, een witte hoed die afwaaide in een windvlaag, het levenloze lichaam van een boerendochter.

De Zuid-Koreaanse jeugd ontspoort. Mevrouw Yang's kleinzoon Wook, die bij haar inwoont sinds haar dochter de stad verlaten heeft, is niet vooruit te branden - tenzij het is om met zijn foute vrienden in de gokhal rond te hangen. Hij kijkt liever naar de televisie dan in het bleue gezicht van mevrouw Yang, en daar heeft hij zijn redenen voor: bad boy heeft een groot geheim en grootmoe kievietsogen. De poezie is ten dode opgeschreven, zegt Yang's leraar, en als je Wook apathisch zijn rijst naar binnen ziet vegen geloof je even dat hij gelijk heeft. Maar er is redding. Niet van boven; de verwarde helden van Poetry zijn op zichzelf aangewezen om schoonheid te ontdekken in een overheersend lelijke wereld. Mevrouw Yang, het verwardst van allemaal, slaagt cum laude. Als iedereen zo fraai Alzheimer kon krijgen, wenste je het de hele mensheid toe. Ze wandelt door een boomgaard, proeft van een gevallen vrucht en schrijft, vrij vertaald uit het Engels vrij vertaald uit het Zuid-Koreaans: een abrikoos werpt zich op de grond / wordt verpletterd en onder de voet gelopen / om opnieuw te kunnen leven.

Het mooist in deze film zijn niet de vele gedichten die erin voorgedragen worden. Die klinken, hoewel licht exotisch vanwege hun Aziatische inborst en soms ronduit smeuiig in hun onverholen erotiek, niet wezenlijk anders dan de verzen die je op de gemiddelde Nederlandse po�zie-avond te horen krijgt. Het mooist zijn de verhalen van de leerlingen in mevrouw Yang's klasje. Openhartig vertellen ze over hun mooiste en meest pijnlijke herinneringen. Een buitenechtelijke liefde, de geboorte van een eerste dochter, de verhuizing van een kelder naar een heus appartement.

Volgens Douwe Draaisma vergeten we veel meer dan we ons herinneren en zouden we er dus goed aan doen niet alleen het geheugen te bestuderen, maar vooral ook de verschillende manieren van vergeten waar we mee behept zijn. Of gezegend, dat is de vraag. De rivieren van Zuid-Korea stromen hun trage stroom en doen er het zwijgen toe. Zij weten wel beter.


   SLUITEN >>