20.09.2010

KARPERS HEBBEN OOK GEVOEL - Marianne Thieme blijft fractievoor- zitter van de Partij van de Dieren, maar treedt af als voorzitter. Ze is moe. De dieren zijn groter geworden dan eenieder had kunnen vermoeden. Marianne raakte een beetje in de verdrukking op Animal Farm.

Mij lijkt het sowieso geen sinecure, de belangen van de Dieren vertegenwoordigen. In feite hebben we nog steeds geen flauw benul wat de dieren vinden van hun plaats in de wereldorde, en of ze uberhaupt wel iets vinden. Met enige regelmaat wordt er onderzoek gedaan naar dierenwelzijn. 'Onderzoek heeft uitgewezen dat varkens modder nodig hebben', luidt het dan. 'Ze krijgen het te warm als ze niet in de modder kunnen rollen. Ze raken hun parasieten niet kwijt. En ze spelen minder, wat erop duidt dat ze minder vrolijk zijn.' Of een varken vrolijk is, lichten de onderzoekers toe, kun je onder andere afmeten aan zijn beweeglijkheid. Een depressief varken ligt de hele dag voor pampus; een gestresst varken is bovendien agressief. Dat klinkt allemaal vrij aannemelijk. Toch is het reuze onhandig dat de varkens zelf geen nuance kunnen aanbrengen in zulke conclusies. 'Depressief? Waar heb je het over, ik lig gewoon wat na te denken over paralelle universa en het Higgsdeeltje.'

Wij eten dieren, we halen dieren in huis om ons gezelschap te houden. Omdat we graag een schoon geweten hebben, willen we bevestigd zien dat we dat op de juiste, of in elk geval op een zo juist mogelijke manier doen. De enige manier om die bevestiging te krijgen, is door er vanuit te gaan dat dieren een gevoelsleven hebben, een vorm van bewustzijn. Toch zullen de meeste mensen dat bewustzijn desgevraagd als zeer gering omschrijven. Hoe kleiner het organisme, hoe geringer het bewustzijn. 'Hij heeft de hersens van een garnaal.' Je moet er inderdaad niet aan denken dat je met een bord hollandse garnalen een kleine genocide op je geweten hebt.

Met een vriend zag ik de film The Island van Kim Ki Duk. In de aftiteling werd niet vermeld dat no animals were harmed, want niet alleen werd door de hoofdrolspeelster een kikker met een stok geslagen en vervolgens hardhandig uiteen getrokken, ook verwende een man een hoertje op verse sushi door een zojuist gevangen karper met een fileermes van zijn flanken te ontdoen en weer terug te gooien in het water. De karper bleef even stil in het water hangen alsof hij niet kon geloven wat hem zojuist was overkomen, en zwom daarna tot ons afgrijzen verder. Een paar dagen later hengelde een andere visser hem op: een kronkelende graat met een kop en een staart eraan.

Zo wreed kunnen alleen mensen zijn, zeiden wij tegen elkaar. Maar direct daarop herinnerden we ons de bavianenoorlogen en Kees Moelikers necrofiele eend. Niets menselijks is de dieren vreemd.

Of was het andersom? Volgens Midas Dekkers is het onzin om babies toe te spreken. Ze steken er niets van op, meent hij; het zijn in feite nog larven zonder enig besef van de wereld om hen heen. Later pas, veel later, krijgen ze oog voor hun omgeving. Dan ontpoppen ze zich tot vlinders met vogelvluchtperspectief. Ook Midas Dekkers beaamt dus dat een larf, slash baby, over een primitievere vorm van bewustzijn beschikt dan een kleuter. Hij vertelt er niet bij of een dode baby daarom minder erg is dan een dode kleuter.

Boeddhisten mogen geen insekten doden. Voor hen is elke vorm van leven even heilig. Ik vind daar wel wat in zitten. Als iets leeft wil het niet dood, dat lijkt me over de hele linie genomen een redelijke aanname. Het is fijn dat mensen daar diepzinnige en ontroerende gedachten over kunnen formuleren, maar of het ons beter maakt dan levensvormen zonder spraak- en abstractievermogen weet ik niet. Mocht ik reincarneren, wat me sterk lijkt, dan hoop ik in elk geval dat het niet als karper is, op de set van Kim Ki Duk.

VERAKRANT #


   SLUITEN >>